ANTIGONE

from ANTagonIsm to aGOnism iN digital Ecosystems
Ταυτότητα Έργου
Φορέας Χρηματοδότησης:
Πρόγραμμα Χρηματοδότησης:
HORIZON-CL2-2025-01-DEMOCRACY-09
Εργαλείο Χρηματοδότησης:
Research and Innovation action
Ημερομηνία Έναρξης:
01/06/2026
Διάρκεια:
36 μήνες
Σύνολο Προϋπολογισμού:
3.477.084 EUR
Προϋπολογισμός Ι.Π.ΤΗΛ.:
272.775 EUR
Επιστημονικός Υπεύθυνος:

Το ANTIGONE είναι ένα ευρωπαϊκό έργο που προσεγγίζει τη δημοκρατική ένταση μεταξύ της ελευθερίας της έκφρασης και της καταπολέμησης της παραπληροφόρησης ως ένα βαθύτερο ζήτημα σχετικά με το πώς η διαφωνία διαμορφώνεται και καθίσταται δυνατή μέσω θεσμικών και τεχνολογικών μηχανισμών. Το έργο βασίζεται στην υπόθεση ότι η πόλωση στον διαδικτυακό δημόσιο διάλογο συχνά δεν προκύπτει μόνο από ακραίες απόψεις, αλλά και από μια αναντιστοιχία μεταξύ της πολιτικής έκφρασης και των θεσμικών ή τεχνολογικών συνθηκών μέσα από τις οποίες αυτή επεξεργάζεται και διαμεσολαβείται. Υιοθετώντας την έννοια της αγωνιστικής δημοκρατίας (agonistic democracy), το ANTIGONE αναδεικνύει την ανάγκη για ψηφιακά περιβάλλοντα που όχι μόνο περιορίζουν το επιβλαβές περιεχόμενο, αλλά και ενισχύουν τις θεμιτές μορφές δημοκρατικής διαφωνίας. Για τον σκοπό αυτό, αναπτύσσει θεωρητικά και πρακτικά εργαλεία που επιτρέπουν τη διάκριση μεταξύ επιβλαβούς παραπληροφόρησης και αναγκαίας δημοκρατικής αντιπαράθεσης, καθώς και τη δημιουργία ψηφιακών οικοσυστημάτων που μπορούν να φιλοξενούν τη διαφωνία χωρίς να οδηγούν σε ανταγωνισμό ή συμβολικό αποκλεισμό.

Στο πλαίσιο αυτό, το ANTIGONE επιδιώκει τέσσερις βασικούς στόχους: (1) να αναλύσει πώς οι θεσμικές και τεχνολογικές ασυμμετρίες διαμορφώνουν τον δημόσιο λόγο και συμβάλλουν στην όξυνση της πόλωσης· (2) να μελετήσει, μέσω εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης και διεπιστημονικών μεθόδων, περιπτώσεις «γκρίζων ζωνών λόγου» όπως η άρνηση της κλιματικής αλλαγής, η βία που βασίζεται στην ταυτότητα και ο εξτρεμισμός, αναδεικνύοντας τον τρόπο με τον οποίο επιβλαβείς αφηγήσεις μετασχηματίζονται και διαχέονται σε διαφορετικά ψηφιακά περιβάλλοντα· (3) να εντοπίσει τους νομικούς, τεχνικούς και θεσμικούς μηχανισμούς που επιτρέπουν την παραγωγική διαφωνία, εξετάζοντας πώς τα μέσα ενημέρωσης, οι οργανισμοί επαλήθευσης γεγονότων και οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων μπορούν να υποστηρίξουν τον αμφισβητούμενο δημόσιο λόγο προστατεύοντας παράλληλα ευάλωτες κοινωνικές ομάδες· και (4) να αναπτύξει πλαίσια, υπολογιστικά εργαλεία και σχεδιαστικές αρχές για τη δημιουργία αγωνιστικών ψηφιακών οικοσυστημάτων. Μέσα από εργαστήρια συνδημιουργίας και πιλοτικές εφαρμογές, το έργο θα παράγει πρακτικές κατευθυντήριες γραμμές και εργαλεία, συμπεριλαμβανομένων εργαλείων Open-Source Intelligence (OSINT) με υποστήριξη τεχνητής νοημοσύνης, πλαισίων red teaming για γενετική τεχνητή νοημοσύνη και παρεμβάσεων σε ψηφιακές πλατφόρμες που βασίζονται στην εμπιστοσύνη, με στόχο την ενίσχυση δημοκρατικών ψηφιακών περιβαλλόντων που υποστηρίζουν τη διαφωνία χωρίς να κλιμακώνουν τη σύγκρουση.

Το ΕΚΕΤΑ/ΙΠΤΗΛ συμβάλλει στην τεχνική υλοποίηση του ANTIGONE αναπτύσσοντας μεθόδους τεχνητής νοημοσύνης για την ανάλυση επιχειρήσεων χειραγώγησης της πληροφορίας σε επίπεδο παραγόντων, εκστρατειών και αφηγήσεων. Ειδικότερα, το ΕΚΕΤΑ/ΙΠΤΗΛ αναπτύσσει πολυτροπικές τεχνικές για τον εντοπισμό εχθρικών παραγόντων, την ανίχνευση πλαστοπροσωπίας και σφετερισμού ταυτότητας, τον εντοπισμό συνθετικών προφίλ και τον εντοπισμό συντονισμένης μη αυθεντικής συμπεριφοράς, συνδυάζοντας συμπεριφορικά, κειμενικά, και οπτικά σήματα προς υποστήριξη των ανθρώπινων αναλυτών. Παράλληλα, το ΕΚΕΤΑ/ΙΠΤΗΛ συμβάλλει στην ανάπτυξη προηγμένων μεθόδων ανακάλυψης, ανάλυσης και παρακολούθησης πολυτροπικών αφηγήσεων, οι οποίες αξιοποιούν κείμενο, εικόνα και βίντεο για τον εντοπισμό αναδυόμενων αφηγημάτων, μετα-αφηγήσεων και της εξέλιξής τους σε διαφορετικές γλώσσες, πολιτισμικά περιβάλλοντα και ψηφιακές πλατφόρμες. Επιπλέον, συμμετέχει στον σχεδιασμό ενός πλαισίου red teaming για την αξιολόγηση της ανθεκτικότητας μεγάλων γλωσσικών μοντέλων και μοντέλων όρασης-γλώσσας απέναντι σε παραπληροφόρηση, ψευδείς πληροφορίες και επιβλαβές περιεχόμενο, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία του στην τεχνητή νοημοσύνη, τη μηχανική μάθηση πολυτροπικών δεδομένων, το OSINT και τα ανθρωποκεντρικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης για αξιόπιστα πληροφοριακά οικοσυστήματα.

Κοινοπραξία

VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL, BE
EU DISINFOLAB, BE
QUEEN MARY UNIVERSITY OF LONDON, UK
THE UNIVERSITY OF SHEFFIELD, UK
ETHNIKO KENTRO EREVNAS KAI TECHNOLOGIKIS ANAPTYXIS, EL
EUROPEAN FACT CHECKING STANDARDS NETWORK, FR
AGENCE FRANCE PRESSE, FR
MEDIACONNECT, FR
UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM, NL
INSTITUTE FOR STRATEGIC DIALOGUE GGMBH, DE

Επικοινωνία

Δρ. Συμεών Παπαδόπουλος
(Επιστημονικός Υπεύθυνος)
Κτήριο Δ (Balkan Center) - Γραφείο 0.08

Ινστιτούτο Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών
Εθνικό Κέντρο Έρευνας & Τεχνολογικής Ανάπτυξης
9ο χλμ, Θεσσαλονίκης - Θέρμης, 57001, Θέρμη - Θεσσαλονίκη
Τηλ.: +30 2311 257772
Email: papadop@iti.gr